Từ năm 2022, Chibooks đã trở thành thành viên của Liên minh này, và cũng là lần thứ 2, Chibooks vinh dự được BTC mời tham dự diễn đàn tại BIBF và mời đọc tham luận.
Dưới đây là toàn bài phát biểu của dịch giả Nguyễn Lệ Chi - giám đốc CHI Cultural JSC - Chibooks tại Diễn đàn.
VÀI BIỆN PHÁP NHẰM THÚC ĐẨY HỢP TÁC XUẤT BẢN SÁCH THIẾU NHI TRONG KHU VỰC ĐÔNG NAM Á
Bà Nguyễn Lệ Chi phát biểu tại diễn đàn BIBF 2024
Xin chào các quý vị,
Tôi là Nguyễn Lệ Chi, giám đốc công ty Cổ phần Văn hóa Chi – một đơn vị làm sách tư nhân tại Việt Nam với 16 năm hoạt động, quen thuộc với các nhãn hiệu sách Chibooks, Kidbooks. Từ năm 2022, công ty chúng tôi đã vinh dự trở thành một thành viên của Liên minh sách thiếu nhi Jieli-Asean.
Hôm nay tại Diễn đàn xuất bản sách thiếu nhi Trung Quốc-Asean lần thứ 4 này, tôi xin đề xuất vài biện pháp nhằm thúc đẩy việc hợp tác sách thiếu nhi trong khu vực Đông Nam Á.
Dấu ấn của sách thiếu nhi Việt
Một số đầu sách thiếu nhi Việt đã được ghi dấu ấn quốc tế trong năm 2023 như: cuốn Những miền lưu dấu - Cảnh Việt trong văn chương (Nhà xuất bản Kim Đồng) vừa được đưa vào danh sách tác phẩm đáng chú ý nhất năm 2023 cho thanh thiếu niên ở Hội sách Frankfurt. Theo đó, cuốn sách thiếu nhi này là cuốn sách duy nhất của Việt Nam, cũng là một trong 200 cuốn sách vượt qua 5.000 tác phẩm được đề cử để có mặt ở danh sách The White Ravens. Trước đó, hai tác phẩm khác của Việt Nam là Lĩnh Nam chích quái và Cái Tết của mèo con cũng được lọt vào danh sáchThe White Ravens.
Ngoài ra, tác phẩm Chang hoang dã nhận giải A giải thưởng sách quốc gia Việt Nam, giải Yoto Carnegie của Anh đầu năm 2023.
Dấu ấn sách thiếu nhi Việt trong các giải thưởng văn học lớn năm 2023
Họa sĩ Jeet Zdũng của cuốn sách này đoạt giải hạng mục minh họa với tranh vẽ tay bằng màu nước có tên Saving Sorya: Chang and the Sun Bear.
Đây là giải thưởng thường niên của Anh được trao cho các tác phẩm xuất sắc dành cho trẻ em và thanh thiếu niên viết bằng tiếng Anh, với mục tiêu tạo ra một thế giới tốt đẹp hơn thông qua việc đọc sách.
Tuy nhiên ngoài một số thành công hiếm hoi trên quốc tế, sách thiếu nhi Việt vẫn còn nhiều khó khăn trong quá trình hội nhập khu vực và đi ra bên ngoài.
Phải hội nhập như thế nào?
Làm thế nào để sách thiếu nhi Việt có thể hội nhập được với khu vực luôn là một đề tài mà nhiều đơn vị làm sách Việt rất quan tâm. Việc hội nhập ở đây không chỉ đơn thuần là mua bản quyền sách nước ngoài về dịch, mà đòi hỏi người làm sách mỗi nước cần hiểu được những ưu-khuyết trong quá trình sản xuất sách bản địa và học hỏi những thứ có thể áp dụng từ các nước bạn. Việc hợp tác cùng xuất bản các nội dung sách phù hợp cũng là một ý tưởng tuyệt vời.
Chẳng hạn, việc tạo nên những câu chuyện thiếu nhi dài kỳ, một hệ sinh thái nhân vật, một hệ sinh thái câu chuyện còn là một điểm yếu đối với các tác giả Việt. Điều này đòi hỏi các tác giả Việt cần nâng cao kỹ thuật viết dài kỳ.
Cuốn sách thiếu nhi do dịch giả Nguyễn Lệ Chi biên dịch
Thứ nhất, Liên minh sách thiếu nhi Jieli-Asian của chúng ta nếu có thể tổ chức các workshop training tay nghề định kỳ nửa năm 1 lần cho các tác giả trong khu vực sẽ là một biện pháp rất hữu hiệu để các tác giả có cơ hội học hỏi kinh nghiệm, làm quen với nhau và chia sẻ kỹ thuật viết.
Thứ hai, Tăng cường hợp tác làm sách trong khu vực. Dựa vào sự giới thiệu của các đơn vị xuất bản trong Liên minh về danh mục các họa sĩ minh họa và các tác giả, chúng ta có thể tìm kiếm ra đối tác phù hợp, từ đó tạo nên các sản phẩm làm sách thiếu nhi hợp tác.
Ví dụ, các đơn vị xuất bản Việt Nam có thể mời họa sĩ minh họa người Trung Quốc kết hợp với tác giả Việt Nam để tạo ra các sản phẩm sách thiếu nhi Việt Nam chẳng hạn. Hoặc thậm chí đơn vị xuất bản Malaysia có thể mời tác giả người Việt và họa sĩ người Trung Quốc cùng phối hợp để làm sách thiếu nhi Malaysia theo chủ đề mà đơn vị xuất bản đó yêu cầu.
Thứ ba, tăng cường quỹ hỗ trợ dịch thuật. Việc Liên minh tăng cường chọn lựa các tác phẩm sách thiếu nhi xuất sắc của từng nước trong khu vực và tập trung hỗ trợ chi phí dịch thuật, xuất bản sẽ góp phần to lớn trong việc tăng cường kịp thời đưa các đầu sách thiếu nhi của các nước đến với độc giả trong khu vực.
Thứ tư, việc tổ chức các hội sách thiếu nhi trong khu vực cùng các hoạt động giao lưu tác giả, họa sĩ, triển lãm tranh minh họa… cũng là điều nên làm. Điều này giúp sách thiếu nhi Asean và Trung Quốc có thêm cơ hội được triển lãm, trưng bày, giới thiệu không chỉ đối với người làm xuất bản của nước đó, mà còn tiếp cận được với độc giả bản địa, giúp họ có cái nhìn khác đầy thiện cảm hơn với sách thiếu nhi các nước khác. Điều này thúc đẩy thêm tính tò mò, háo hức khám phá cho con trẻ.
"Việc hội nhập ở đây không chỉ đơn thuần là mua bản quyền sách nước ngoài về dịch, mà đòi hỏi người làm sách mỗi nước cần hiểu được những ưu-khuyết trong quá trình sản xuất sách bản địa và học hỏi những thứ có thể áp dụng từ các nước bạn" - Dịch giả Nguyễn Lệ Chi phát biểu.
Chúng ta có thể đặt các triển lãm sách thiếu nhi quốc tế này nằm trong khuôn khổ các hội sách thiếu nhi của từng nước để thuận tiện tận dụng lượng khách tới xem hàng năm vốn có.
Chẳng hạn, Hội sách thiếu nhi TP.HCM lần V năm 2024 đã diễn ra tại Đường sách TP.HCM, đây là hoạt động thường niên do Sở TT-TT TP.HCM tổ chức trong mỗi dịp hè. Năm nay, Sở TT- TT TP.HCM phối hợp Sở GD-ĐT TP.HCM, Thành đoàn TP.HCM cùng các sở - ban, ngành và hơn 20 đơn vị là các nhà xuất bản, đơn vị phát hành trên địa bàn thành phố tổ chức, giới thiệu hơn 16. 000 tựa sách dành cho thiếu nhi với đa dạng thể loại, phong phú về nội dung và hơn 30 chương trình giao lưu, ra mắt sách, hoạt động tương tác, trải nghiệm dành cho thiếu nhi trong dịp hè.
Theo đó, có các chương trình như giao lưu tác giả, giới thiệu sách dành cho thiếu nhi nhằm tôn vinh văn hóa đọc, lan tỏa tình yêu đọc sách trong thanh, thiếu nhi…Chương trình chiếu phim, kịch truyền thanh (chuyển thể từ tác phẩm văn học) dành cho thiếu nhi; giao lưu âm nhạc, giới thiệu các ca khúc nhạc phim được chuyển thể từ tác phẩm văn học thiếu nhi chủ đề Âm nhạc và văn học, các ca khúc mùa hè chủ đề Thanh âm mùa hạ; chương trình trình diễn, giới thiệu và giao lưu về Đờn ca tài tử…
Các hoạt động tương tác, trải nghiệm cùng sách như: hoạt động thu gom chai nhựa, tô màu với tập truyện, xếp máy bay giấy, làm tranh đất sét, tô tượng, trải nghiệm và cùng thực hiện các sản phẩm về bảo vệ môi trường biển, kể chuyện sách, các trò chơi có liên quan đến sách và phát triển ngôn ngữ…
Các chương trình ưu đãi khuyến đọc cũng được tổ chức trong dịp này, giúp các em có thêm cơ hội được tiếp cận với những cuốn sách mình yêu thích.
Điểm nhấn của Hội sách năm nay còn là diễn đàn với chủ đề Giúp trẻ hình thành tư duy chủ động khi sử dụng công nghệ trong thời đại số. Diễn đàn lắng nghe và chia sẻ về phương thức giáo dục, nuôi dưỡng trẻ trong thời đại số hiện nay như thế nào, giúp con trẻ xây dựng những kỹ năng, kiến thức, phương pháp chủ động hơn khi sử dụng các thiết bị công nghệ, các nền tảng xã hội... để các em phát triển toàn diện trong thời đại số.
Cuối cùng là Liên minh sách thiếu nhi của chúng ta có thể tạo ra một giải thưởng trao cho sách thiếu nhi trong khu vực, với các hạng mục trao cho tác giả, họa sĩ minh họa.
Dịch giả Nguyễn Lệ Chi cùng các khách mời tham dự diễn đàn Liên minh văn học thiếu nhi Trung Quốc-ASEAN lần thứ 4
Giải thưởng sách dành riêng cho thiếu nhi này sẽ góp phần thúc đẩy tìm kiếm những nhân tố mới viết sách, tạo điều kiện môi trường bồi dưỡng đội tác giả viết sách, họa sĩ minh họa sách, đồng thời tạo động lực thúc đẩy nâng cao chất lượng, số lượng sách dành cho thiếu nhi trong khu vực.
Hy vọng những ý kiến nhỏ bé của tôi sẽ đóng góp được phần nào hữu ích trong sự nghiệp chung về xuất bản sách thiếu nhi khu vực Asean.
Chân thành cám ơn mọi người đã lắng nghe!
%20(1).jpg){kind=avatar}
